Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi
Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

 
anasayfa | e-posta | English 

BÖLÜM ADI DEĞİŞİKLİĞİ, BÖLÜMÜN AMACI VE GEREKEN NİTELİKLER

Bölümümüz, ülkemizde kütüphanecilik mesleğinin gerçek anlamda doğduğu yerdir. Türkiye’de kütüphanecilik mesleğinde gelinen noktanın başlangıcını 1954-1955 öğretim yılında D.T.C.F’de Kütüphanecilik Enstitüsü’nün kurulması ve fiilen öğretime geçmesi oluşturur. Eğitimin resmi olarak üniversite düzeyinde verilmeye başlamasıyla kütüphaneciliğin ülkemizde bir meslek olarak kabul edilmesi sağlanmış, mesleki çalışmalar, bilimsel bir temele oturtulmaya başlanmıştır. Eğitimin D.T.C.F.’de verilmeye başlandığı yaklaşık 50 yıl öncesinden bu yana Türk kütüphaneciliği, mesleki bilgi ve beceriye sahip kütüphanecilerin elinde önemli gelişmeler kaydetmiştir.

Bölümün amacı başlangıçta yalnızca kütüphaneci yetiştirmek iken, sonraki tarihlerde bu amacının kapsamı genişletilmiştir. 1970’den başlayarak programlarda bilgi bilim (enformasyon bilimi) ile ilgili dersler de yer almaya başlamıştır. Bölüm, Arşivcilik (1988-1989 öğretim yılında), Dokümantasyon-Enformasyon (1989-1990 öğretim yılında) ve Kütüphanecilik Anabilim Dallarına ayrılmış, böylelikle üç Anabilim Dalı Bölümün bünyesinde yer almıştır. Bunlardan bilgi bilim, her türlü bilgi kullanıcısının, hangi ortam üzerinde olursa olsun, bir bilgi merkezine bağımlı kalmaksızın, gereksinme duyduğu doğru ve anlamlı bilgiye hızla erişmesini kapsamına alır. Günümüzün bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeleri, bilginin üzerinde yer aldığı ortam olgusunun değerini yitirmesine neden olmuş, ortam yerine bilginin kendisinin üretimi, derlenmesi, işlenmesi, düzenlenmesi, depolanması, yayımı, erişimi ve değerlendirilmesi ön plana çıkmıştır.

Diğer taraftan bilgi toplumu, her konudaki bilginin yoğun olarak üretildiği, bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla dünyanın her tarafına hızla aktarıldığı, kullanıcılar tarafından gereksinim duyulduğunda bilgiye anında erişildiği bir toplumdur. Bu toplumun bireyleri de doğal olarak, sorun çözme ve karar verme aşamalarında bilginin bir gereksinme olduğunun bilincine varan, bilgiye erişebilen, onu yorumlayabilen, kullanabilen, edindiği bilgileri temel alarak yeni bilgi üretebilen, yani bilgi okuryazarı olan bireylerdir. Teknolojinin değiştirdiği bir toplumda bilgi okuryazarı olma zorunluluğu, kütüphaneleri ve diğer bilgi merkezlerini, bilgi okuryazarlığını öğreten eğitim merkezlerine dönüştürmüş, geleneksel kütüphaneciler kaçınılmaz olarak bilgi teknolojisini kullanmanın yollarını öğreten kişiler olmuşlardır.

Bütün bu gelişmeler, genelde bilgi çağını yakalama yolunda ilerleyen Türkiye’yi özelde ise 1950’lerin ortalarından beri üniversite düzeyinde kütüphaneci yetiştiren bölümümüzü etkilemiş, eğitilen insan gücünün çağın gerektirdiği nitelikler doğrultusunda yetiştirilmesi yönünde değişiklikler yapılmıştır. Özellikle 1990’lı yıllardan başlanarak kütüphanecilik ve bilgi bilim kavram ve anlayışındaki gelişmeler ders programlarına da yansıtılmıştır. 1999-2000 öğretim yılında Anabilim Dalları (Kütüphanecilik, Dokümantasyon-Enformasyon, Arşivcilik) yerine, bölüme öğrenci alınması esasına dayanılarak çağdaş gelişmeleri yansıtan bir program uygulamaya konulmuştur.

Neden İsim Değişikliği ?
Günün bilgiye yönelik gelişmelerini yakından izlemeyi ilke edinen, bu gelişmeleri ders programlarına yansıtan bölümümüzün, işlevini yansıtmakta yetersiz kalan isminin, “Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü” olarak değiştirilmesi için girişimlerde bulunulmuştur.
Bölümümüzün isim değişikliğine yönelmesinin temel gerekçeleri arasında şunlar vardır:
- Hem bilgi kavramı, bilgi kaynakları ve hizmetleri ile ilgili tüm güncel öğeleri, hem de yeni teknik ve teknolojileri, kullanıcıları ve kurumları içerecek şekilde genişletilmesi isteği,
- Internet ve diğer iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişimin yol açtığı muazzam bilgi patlaması karşısında kurumların bocalaması üzerine, bilgi bilimin düzenleme ve erişimle ilgili alanlarına iş ve yönetim yaklaşımıyla girme gereğinin ortaya çıkması, bu durumun bilgi yöneticilerinin yetiştirilmesini gündeme getirmesi.

Bölümün Amacı
Şubat 2002’de Yükseköğretim Kurulu’nun kararı ile adı resmen “Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü” olarak değiştirilen bölümümüzün amacı, bilgi ve/veya bilgi kaynaklarının derlenmesi, düzenlenmesi, erişimi ve yayımı sürecini içeren “bilgi yönetimi” işlevini gerçekleştirecek insan gücünü yetiştirmektir. Bu insan gücünün kütüphaneler, arşivler, dokümantasyon ve enformasyon merkezlerinin tümünü kapsamına alan bilgi merkezlerini yönetebilecek, bilgi ve iletişim teknolojilerini doğru ve yoğun olarak kullanabilecek ve bu kullanımın yol ve yöntemlerini kullanıcılara öğretebilecek, ayrıca bilgi bilimin düzenleme ve erişimle ilgili alanlarına iş ve yönetim yaklaşımlarıyla girebilecek bilgi ve belge yöneticileri olarak yetiştirilmesi hedeflenmiştir. Program, bu doğrultuda ulusal ve uluslararası düzeyde bilgi kullanımı ve üretimi sürecinin yaşanmasına katkıda bulunma hedefini taşımaktadır.

Gereken Nitelikler
Bilgi ve belge yönetimi alanında çalışacak kişilerde bulunması gereken nitelikler arasında şunlar vardır:
- Her anlamda okuryazar olmak (işlevsel okuryazar, kütüphane okuryazarı, bilgi okuryazarı),
- İletişim ve bilgi teknolojisi ürünlerini amaca yönelik, doğru ve yerinde kullanma bilgi ve becerisine sahip olmak,
- Sistematik düşünme yetenek ve kapasitesine sahip olmak,
- Dikkatli, sabırlı, disiplinli, düzenli olmak,
- Öğretme yeteneğine sahip olmak,
- Sorgulama ve sorun çözme becerisi kazanmak,
- Araştırma yapma zevkine erişmek,
- Batı dillerinden birini, tercihen İngilizceyi iyi bilmek, vb.
Bütün bu nitelikleri kazandıracak bir ders programının tasarlanması hedeflenmiştir.

 

Copyright © 2002, A.Ü.  DTCF Bilgi ve Belge Yönetimi.
A.Ü. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü, Sıhhiye, Ankara, Türkiye.
| Telefon: 0312 310 32 80 | Faks: 0312 310 57 13 |

Web Tasarım ve Yapım: Hüseyin Odabaş