|
BÖLÜM
ADI DEĞİŞİKLİĞİ, BÖLÜMÜN AMACI VE GEREKEN NİTELİKLER
Bölümümüz, ülkemizde kütüphanecilik mesleğinin gerçek
anlamda doğduğu yerdir. Türkiye’de kütüphanecilik mesleğinde gelinen
noktanın başlangıcını 1954-1955 öğretim yılında D.T.C.F’de Kütüphanecilik
Enstitüsü’nün kurulması ve fiilen öğretime geçmesi oluşturur. Eğitimin
resmi olarak üniversite düzeyinde verilmeye başlamasıyla kütüphaneciliğin
ülkemizde bir meslek olarak kabul edilmesi sağlanmış, mesleki çalışmalar,
bilimsel bir temele oturtulmaya başlanmıştır. Eğitimin D.T.C.F.’de
verilmeye başlandığı yaklaşık 50 yıl öncesinden bu yana Türk kütüphaneciliği,
mesleki bilgi ve beceriye sahip kütüphanecilerin elinde önemli gelişmeler
kaydetmiştir.
Bölümün amacı başlangıçta yalnızca kütüphaneci yetiştirmek iken,
sonraki tarihlerde bu amacının kapsamı genişletilmiştir. 1970’den
başlayarak programlarda bilgi bilim (enformasyon bilimi) ile ilgili
dersler de yer almaya başlamıştır. Bölüm, Arşivcilik (1988-1989
öğretim yılında), Dokümantasyon-Enformasyon (1989-1990 öğretim yılında)
ve Kütüphanecilik Anabilim Dallarına ayrılmış, böylelikle üç Anabilim
Dalı Bölümün bünyesinde yer almıştır. Bunlardan bilgi bilim, her
türlü bilgi kullanıcısının, hangi ortam üzerinde olursa olsun, bir
bilgi merkezine bağımlı kalmaksızın, gereksinme duyduğu doğru ve
anlamlı bilgiye hızla erişmesini kapsamına alır. Günümüzün bilgi
ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeleri, bilginin üzerinde yer
aldığı ortam olgusunun değerini yitirmesine neden olmuş, ortam yerine
bilginin kendisinin üretimi, derlenmesi, işlenmesi, düzenlenmesi,
depolanması, yayımı, erişimi ve değerlendirilmesi ön plana çıkmıştır.
Diğer taraftan bilgi toplumu, her konudaki bilginin yoğun olarak
üretildiği, bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla dünyanın
her tarafına hızla aktarıldığı, kullanıcılar tarafından gereksinim
duyulduğunda bilgiye anında erişildiği bir toplumdur. Bu toplumun
bireyleri de doğal olarak, sorun çözme ve karar verme aşamalarında
bilginin bir gereksinme olduğunun bilincine varan, bilgiye erişebilen,
onu yorumlayabilen, kullanabilen, edindiği bilgileri temel alarak
yeni bilgi üretebilen, yani bilgi okuryazarı olan bireylerdir. Teknolojinin
değiştirdiği bir toplumda bilgi okuryazarı olma zorunluluğu, kütüphaneleri
ve diğer bilgi merkezlerini, bilgi okuryazarlığını öğreten eğitim
merkezlerine dönüştürmüş, geleneksel kütüphaneciler kaçınılmaz olarak
bilgi teknolojisini kullanmanın yollarını öğreten kişiler olmuşlardır.
Bütün bu gelişmeler, genelde bilgi çağını yakalama yolunda ilerleyen
Türkiye’yi özelde ise 1950’lerin ortalarından beri üniversite düzeyinde
kütüphaneci yetiştiren bölümümüzü etkilemiş, eğitilen insan gücünün
çağın gerektirdiği nitelikler doğrultusunda yetiştirilmesi yönünde
değişiklikler yapılmıştır. Özellikle 1990’lı yıllardan başlanarak
kütüphanecilik ve bilgi bilim kavram ve anlayışındaki gelişmeler
ders programlarına da yansıtılmıştır. 1999-2000 öğretim yılında
Anabilim Dalları (Kütüphanecilik, Dokümantasyon-Enformasyon, Arşivcilik)
yerine, bölüme öğrenci alınması esasına dayanılarak çağdaş gelişmeleri
yansıtan bir program uygulamaya konulmuştur.
Neden İsim Değişikliği ?
Günün bilgiye yönelik gelişmelerini yakından izlemeyi ilke edinen,
bu gelişmeleri ders programlarına yansıtan bölümümüzün, işlevini
yansıtmakta yetersiz kalan isminin, “Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü”
olarak değiştirilmesi için girişimlerde bulunulmuştur.
Bölümümüzün isim değişikliğine yönelmesinin temel gerekçeleri arasında
şunlar vardır:
- Hem bilgi kavramı, bilgi kaynakları ve hizmetleri ile ilgili tüm
güncel öğeleri, hem de yeni teknik ve teknolojileri, kullanıcıları
ve kurumları içerecek şekilde genişletilmesi isteği,
- Internet ve diğer iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişimin
yol açtığı muazzam bilgi patlaması karşısında kurumların bocalaması
üzerine, bilgi bilimin düzenleme ve erişimle ilgili alanlarına iş
ve yönetim yaklaşımıyla girme gereğinin ortaya çıkması, bu durumun
bilgi yöneticilerinin yetiştirilmesini gündeme getirmesi.
Bölümün Amacı
Şubat 2002’de Yükseköğretim Kurulu’nun kararı ile adı resmen “Bilgi
ve Belge Yönetimi Bölümü” olarak değiştirilen bölümümüzün amacı,
bilgi ve/veya bilgi kaynaklarının derlenmesi, düzenlenmesi, erişimi
ve yayımı sürecini içeren “bilgi yönetimi” işlevini gerçekleştirecek
insan gücünü yetiştirmektir. Bu insan gücünün kütüphaneler, arşivler,
dokümantasyon ve enformasyon merkezlerinin tümünü kapsamına alan
bilgi merkezlerini yönetebilecek, bilgi ve iletişim teknolojilerini
doğru ve yoğun olarak kullanabilecek ve bu kullanımın yol ve yöntemlerini
kullanıcılara öğretebilecek, ayrıca bilgi bilimin düzenleme ve erişimle
ilgili alanlarına iş ve yönetim yaklaşımlarıyla girebilecek bilgi
ve belge yöneticileri olarak yetiştirilmesi hedeflenmiştir. Program,
bu doğrultuda ulusal ve uluslararası düzeyde bilgi kullanımı ve
üretimi sürecinin yaşanmasına katkıda bulunma hedefini taşımaktadır.
Gereken Nitelikler
Bilgi ve belge yönetimi alanında çalışacak kişilerde bulunması gereken
nitelikler arasında şunlar vardır:
- Her anlamda okuryazar olmak (işlevsel okuryazar, kütüphane okuryazarı,
bilgi okuryazarı),
- İletişim ve bilgi teknolojisi ürünlerini amaca yönelik, doğru ve
yerinde kullanma bilgi ve becerisine sahip olmak,
- Sistematik düşünme yetenek ve kapasitesine sahip olmak,
- Dikkatli, sabırlı, disiplinli, düzenli olmak,
- Öğretme yeteneğine sahip olmak,
- Sorgulama ve sorun çözme becerisi kazanmak,
- Araştırma yapma zevkine erişmek,
- Batı dillerinden birini, tercihen İngilizceyi iyi bilmek, vb.
Bütün bu nitelikleri kazandıracak bir ders programının tasarlanması
hedeflenmiştir. |